امروز سه شنبه 5 ارديبهشت 1396  -  27 رجب 1438  -  25 آپریل 2017

 


Print

گفت‌وگوی اختصاصی با رییس مرکز پویانمایی صبا

 

قافیه را نباخته‌ایم، پرشین‌تون انگیزه‌مان را زیاد می‌کند

فروردین‌ ماه امسال و همزمان با سال نو بود که یک شبکه ماهواره‌یی جدید متولد شد؛ شبکه‌ی تاز‌ه‌تاسیسی با نام «پرشین تون» که به پخش انیمیشن‌های فارسی‌زبان می‌پردازد و در چند ماهه‌ی نخست فعالیت خود، مخاطبانی را به دست آورده است. اما این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که صداوسیما مدتی نسبتا طولانی قبل از این راه‌اندازی، خبر از تاسیس شبکه انیمیشن می‌داد.

با این وجود،‌ رییس مرکز صبا که متولی اصلی تولید انیمیشن در کشور است، از این اتفاق چندان اظهار ناراحتی نمی‌کند. او معتقد است: ما هنوز قافیه را نباخته‌ایم و نباید منفعل بمانیم.

حسین ساری حتی می‌گوید: «پرشین‌تون» انگیزه‌ی ما را برای راه‌اندازی شبکه انیمیشن زیاد می‌کند.

حسین ساری، راهبردهای جدید مرکز صبا در تبدیل شدن به قطب دینی انیمیشن دنیا را تبیین می‌کند. اما تلویحا می‌پذیرد انیمیشن ایران، فاصله‌ی کمی و کیفی زیادی با غول‌های انیمیشن جهان دارد که باید جبران کند. اما این که ایران، با این فاصله چطور می‌خواهد در جهان انیمیشن برای خودش جایگاهی محکم پیدا کند،‌ ناگفته باقی می‌ماند.

آنچه در زیر می‌خوانید پرسش و پاسخ خبرنگار سرویس تلویزیون ایسنا با رییس مرکز پویانمایی صباست که در این گفت‌وگو حسین ساری به پرسش‌هایی درباره‌ی راه‌اندازی شبکه انیمیشن در ایران، وضعیت کمی و کیفی انیمیشن در ایران و ... پاسخ داده است.

***

قرار بود خودمان یک شبکه انیمیشن راه بیندازیم اما زودتر از ما اقدام شد و «پرشین تون»، فعالیتش را شروع کرد. شبکه‌های دیگری هم داشتیم که به زبان فارسی، فیلم و سریال پخش می‌کردند و توانستند مخاطبان زیادی را پای خودشان بکشانند. آیا این شبکه نمی‌تواند برای انیمیشن ما مضر باشد؟

http://media.isna.ir/content/7992.jpg/4

پرشین‌تون

ـ‌ اگر برای انیمیشن ایران مضر نباشد، حتما برای مخاطب ایرانی می‌تواند مضر باشد. چون به هر حال یک تولید و بسته فرهنگی است که با اهداف و اغراض فرهنگی تولید می‌شود و چون این اهداف و اغراض فرهنگی،‌ اهداف و اغراض فرهنگی ما نیست، ‌حتما می‌تواند اثرات منفی خودش را داشته باشد. روی انیمیشن ایران هم می‌تواند اثرگذار باشد. اگر چه این نگرانی باید وجود داشته باشد که ما نباید در رقابت عقب بمانیم. اما این نگرانی ما را آن قدر منفعل نمی‌کند که قافیه را باخته بدانیم. هرچند اگر ما تلاش می‌کردیم تا شبکه‌ی انیمیشن ایرانی را زودتر راه بیندازیم، حتما مفیدتر می‌بود.

این مساله به دلایلی که عمدتا به اعتبارات بخش دولتی مربوط می‌شد تا سازمان بتواند ‌بعضی از شبکه‌هایی را که مد نظرش است، زودتر افتتاح کند، محقق نشد. تجربه نشان داده است که مخاطب ایرانی، تمایل بسیاری دارد که این شبکه‌ها را ببیند. کماینکه این تجربه را در شبکه نمایش و آی‌فیلم هم داریم. خوشبختانه، آی‌فیلم و شبکه نمایش مخاطبان خیلی خوبی دارند گرچه اگر زودتر افتتاح می‌شدند، می‌شد مخاطب بیشتری داشته باشند. حتی راه‌اندازی شبکه پرشین‌تون ممکن است این انگیزه را در ما بیشتر تقویت کند تا جدی‌تر وارد معرکه شویم.

اگر شبکه انیمیشن زودتر راه می‌افتاد، مخاطبان بالقوه زیادی داشت اما حالا باید مخاطبانی را که به سمت «پرشین تون» رفته‌اند، به شبکه انیمیشن خودمان بکشانیم که کار را کمی سخت می‌کند.

ـ کارمان سخت می‌شود اما نشدنی نیست. به نظرم در یک دوره‌ی نه چندان طولانی این اتفاق می‌افتد. به هر حال شبکه پرشین‌تون، خلاء موجود را پر کرده است. وقتی ما بتوانیم به نحو مطلوب‌تری این خلاء را پر کنیم، مخاطب میل بیشتری به کسبه‌های داخلی پیدا می‌کند.

سال قبل صدا و سیما، آمادگی داشت که تعدادی از شبکه‌ها را راه‌اندازی کند و طیف گسترده‌تری از ذائقه‌ها را پوشش دهد. راه‌اندازی تعدادی از آن‌ها انجام شد و تعداد دیگری به امسال موکول شد. واقعیت این است که همه‌ی بخش‌های راه‌اندازی یک شبکه‌ جدید، در تولید برنامه نیست. سخت‌افزار و تجهیزات پخش گسترده‌ای می‌خواهد که مستلزم اعتبارات نسبتا زیاد است. همکاران من در مجموعه سازمان صدا و سیما، مصمم هستند که شبکه‌ی انیمیشن، امسال راه بیفتد.

آیا ما این ظرفیت را داریم که یک شبکه‌ی 24 ساعته انیمیشن راه‌اندازی کنیم یا این شبکه در ابتدا تمام وقت نخواهد بود؟

ـ شبکه 24 ساعته، تعاریف مختلفی دارد. گاهی ممکن است 24 ساعت به این معنا باشد که تکرار برنامه‌ها را هم محاسبه کنیم. در انیمیشن به دنبال این نیستیم که بچه‌ها را تا نیمه شب بیدار نگه داریم. در این ساعت با لالایی و برنامه‌های خواب می‌توانیم آنتن را پر کنیم؛ به این معنا می‌توانیم 24 ساعته باشیم. برای راه‌اندازی شبکه انیمیشن در سال‌های اول، اساسا دچار مشکل نخواهیم بود ولی برای ادامه‌اش باید همت مضاعفی بکنیم تا تولید گسترده‌تر شود و نیت‌ها به نفع تولیدات داخلی باشد.

درباره‌ی برنامه راهبردی صبا هم کمی توضیح دهید.

ـ‌ مرکز صبا یکی از مراکز سازمان است که اقداماتش را بر اساس برنامه راهبردی‌اش پیش می‌برد. ما برنامه‌ریزی راهبردی‌مان را از سال قبل شروع کرده‌ایم و طی یک برنامه پنج ساله بناست به یک چشم‌انداز برسد. چشم‌اندازی که مرکز صبا برای خودش تعریف کرده، این است که در پنج سال آینده به یک قطب انیمیشن در دنیا تبدیل شود، خصوصا قطب انیمیشن دینی؛ لذا بناست فعالیت‌هایش را بر اساس این هدف راهبردی سازمان دهد. صبا بر اساس این هدف راهبردی، اواسط سال گذشته، ساختار خود را اصلاح کرد که در سه ماهه چهارم سال گذشته، به مرکز صبا ابلاغ شد.

این راهبردی است که عنوان کیفی‌سازی، راهبرد ظرفیت سازی در انیمیشن انجام شد. استقرار ناظران کیفی در پروژه‌ها توجه بیشتر به فیلمنامه‌ها هم از اقدامات دیگری بود که سال گذشته انجام شد. در حوزه ظرفیت‌سازی هم سال قبل گام‌هایی برداشته شد که امسال هم باید توسعه پیدا کند. امیدواریم وقتی این ظرفیت‌سازی‌ها به نتیجه رسید جهش مجددی در تولید اتفاق بیفتد. به علاوه یک رویکرد به سریال و مجموعه تلویزیونی از سال قبل شروع شد و امسال هم ادامه دارد. چون قرار است قطب انیمیشن دینی در دنیا شویم، رویکردهای بین‌المللی را دنبال می‌کنیم لذا هم از حیث جذابیت و هم از حیث پیام و استانداردهایی که در سطح بین‌المللی باشد باید تلاش کنیم.

در رابطه با صنعت انیمیشن هم باید گام‌هایی را برداریم و به این صنعت کمک کنیم. در برنامه راهبردی‌مان که از سال گذشته شروع شد، بخشی را پیش‌بینی کرده‌ایم که بتواند به این صنعت کمک کند. تولیدات برون برنامه‌ای یا همان چیزی که غیر از بسته‌ای که از آنتن تلویزیون پخش می‌شود، داخل این تولیدات جا می‌گیرد. این تولیدات اعم از تولیدات جانبی مثل عروسک، کمیک استریپ، کتاب، رمان، طرح، بازی و خیلی از موارد دیگر است.

http://media.isna.ir/content/9-252.jpg/4

شنگول آباد

برنامه صبا یک برنامه تقریبا کوتاه‌مدت برای رسیدن به قطب انیمیشن دنیاست. آیا کیفیت انیمیشن ما به حدی هست که بتواند با انیمیشن قوی دنیا و کمپانی‌های معروف انیمیشن‌سازی رقابت کند؟

پنج سال، زمان کوتاهی قلمداد نمی‌شود. در شرایطی که رقابت‌های سخت و فشرده‌ای در حوزه تکنولوژی داریم، پنج سال را زمان کوتاهی قلمداد نمی‌کنیم. باید تلاش بیشتری کنیم ضمن اینکه انیمیشن دینی به معنایی که مورد نظر صباست ـ انیمیشن پاک ـ متاسفانه در دنیا مورد توجه قرار نگرفته و نمی‌گیرد. لذا ما خیلی خودمان را عقب نمی‌دانیم. اما امیدوارم در یک دوره پنج ساله به انیمیشنی که جذابیت کافی داشته باشد برسیم یا مجموعه حجم قابل قبولی از تولید که این ویژگی کیفی و جذابیت قابل قبولی داشته باشد را تولید کنیم.

از نظر جذابیت، نسبت به تعدادی از کمپانی‌ها و تولیدکنندگان انیمیشن که سابقه بسیار طولانی در تولید انیمیشن دارند فاصله داریم که باید فاصله‌مان را کم و جبران کنیم. اما نسبت به خیلی از کشورهای دیگر، ‌عقب‌ماندگی فراوان نداریم ولی اساسا انیمیشن کشور ما یک آسیب جدی دارد و آن این است که جاذبه‌های بصری و جذابیتش باید خیلی از چیزی باشد که الان هست.

شاید به همین دلیل است که بچه‌های ما از حیث جذابیت به انیمیشن‌هایی که در خارج و توسط کمپانی‌های معروف تولید می‌شوند، توجه بیشتری دارند.

این مساله قابل پیش‌بینی است چرا که اولا حجم انیمیشن غیرایرانی که ما پخش می‌کنیم به دلیل کمبود انیمیشن ایرانی، بسیار زیاد است. یعنی علی‌القاعده، مخاطب ما، انیمیشن خارجی را بیشتر از انیمیشن ایرانی می‌بیند. چون ما از نظر کمی، فاصله‌ای داریم که باید جبران کنیم. شاید بهترین حالت این باشد که انیمیشنی که گروه کودک و خردسال را هدف‌گیری می‌کند، تماما ایرانی باشد. چرا که تولید فرهنگی با هدف‌ها و نیازهای فرهنگی یک جامعه، ایجاد می‌شود. انیمیشن‌هایی که از خارج می‌آید اساسا با نیازهای فرهنگی ما ساخته نمی‌شوند. طبیعی است که باید تلاش کنیم سهم انیمیشن ایرانی به خارجی، در همه‌ی شبکه‌ها و بازار فیلممان، سطح قابل ملاحظه‌ای باشد و بسیار فراتر از نوع خارجی‌اش باشد. در حال حاضر، نیاز جامعه ما و شبکه‌های ما فراوان است اما تولید انیمیشن که بخش اعظمی از آن از تلویزیون خلاصه شده است، شاید در سال مثلا 300 ساعت شود و این با نیازهای داخلی شبکه‌های ما فاصله دارد. طبیعی است که در چنین شرایطی حجم قابل ملاحظه‌ای از آن چه پخش می‌شود، خارجی است. از نظر جذابیت هم ما نسبت به معدودی از کشورها و شرکت‌ها که سال‌های سال شروع کرده‌اند و تجارب فراوانی دارند، هزینه‌های فوق‌العاده‌ای می‌کنند و مهارت‌های فراوانی دارند‌ عقب‌ماندگی‌ای داریم که باید جبران کنیم.

http://media.isna.ir/content/120120-1.jpg/4

شیرشاه

مساله اصلی در این جاست که همین شرکت‌ها و کشورهای معدود، رقیب اصلی هستند و از نظر کیفی باید با آن‌ها رقابت کنیم. وگرنه شکی نیست که سطح انیمیشن ایران از بعضی کشورها بالاتر است.

ـ‌ بله، ما اگر از نظر کیفی به دنبال یک طراز هستیم این طراز نباید از طراز انیمیشن این کشورها پایین‌تر باشد. چون در کورس رقابت عقب می‌مانیم. از لحاظ محتوایی،‌ غنای زیادی در منابعمان داریم اما باید به جذابیت‌های ظاهری توجه کنیم. جذابیت هم در داستان، ‌فیلمنامه، گرافیک و ‌کارگردانی یعنی بخش‌های مختلف یک انیمیشن حاصل می‌شود که بخش زیادی از آن با تجربه حاصل می‌شود.

برای انیمیشن بزرگسال هم برنامه‌ریزی کرده‌اید؟ چون بخش بزرگ از انیمیشن، متعلق به بزرگسالان است. به علاوه تا وقتی که سینما را در انیمیشن نداشته باشیم تبدیل شدن به قطب امکان‌پذیر نخواهد بود.

ـ‌متاسفانه انیمیشن در کشور ما به انیمیشن تلویزیونی خلاصه شده و این، حتما کامل نیست. انیمیشن در بازی و سینما هم که طیف‌های مختلف مخاطب را در بر می‌گیرد نیز به ارتقای انیمیشن کمک می‌کند، گرچه حلقه‌ی اول مخاطب انیمیشن یا پویانمایی، کماکان کودک و نوجوان است. شاید سال‌های سال هم همین طور باشد. ولی این به این معنا نیست که انیمیشن نباید برای بزرگسال تولید شود. اتفاقا بخش غیرتلویزیونی انیمیشن برای بزرگسال است مثلا خیلی از بازی‌ها برای مخاطب بزرگسال تولید می‌شود. برای مخاطب بزرگسال هم باید فکر شود. ما سال قبل تجربه‌ای کردیم و انیمیشن «پاگرد» را برای بزرگسالان روی آنتن بردیم امسال هم متناسب با شعار سال، انیمیشن‌های کوتاه یک دقیقه‌ای آماده می‌کنیم که اساسا برای مخاطب بزرگسال طراحی شده است.

شما راجع به تولیدات جانبی انیمیشن‌ها مثل عروسک اشاره کردید این تولیدات نیازمند این است که انیمیشن بیش از چیزی که الان دیده می‌شود،‌ دیده شود.

ـ بله، انیمیشن یک صنعت است و این صنعت، با اجزای مختلف شکل می‌گیرد نه صرفا با یک پخش، آن چیزی که از آنتن تلویزیون پخش می‌کنیم. پخش تلویزیونی، تنها یک حلقه از حلقه‌های صنعت است. بخش‌های دیگرش هم قابل پیگیری است. کماینکه ما در ساختار جدید صبا بخشی به نام تولیدات برون‌برنامه‌ای پیش‌بینی کرده‌ایم که به این نکات توجه کند. هم به جهت اینکه امکانات مالی را برای گروه‌های تولیدی فراهم کند و هم به جهت تاثیرگذاری فرهنگی. متناسب یا این مساله، رویکرد تولید انیمیشن در صبا هم تغییر کرده است. ما در صبا، میل به سمت تولید مجموعه و سریال داریم. مجموعه و سریال یعنی تعدد قسمت، پخش مکرر و متعدد از یک انیمیشن با کاراکترهای مختلف تا در ذهن‌ها ماندگار شود و اجزای دیگر قابل پیگیری باشد.

تولید و فروش عروسک، با یک قسمت به سختی می‌تواند در بین مخاطب نوستالژی و سمپاتی ایجاد کند. ولی وقتی از قابلیت‌های تلویزیون، استفاده و یک انیمیشن به صورت سریالی پخش می‌شود؛ در ذهن ماندگاری ایجاد می‌کند و بخش‌های دیگر صنعت انیمیشن را می‌تواند به دنبال خود بکشاند.

در مورد انیمیشن دینی هم صحبت کردید آیا مخاطب‌شناسی شده که انیمیشن دینی در خارج از کشور می‌تواند مورد اقبال باشد یا نه؟

ـ وقتی می‌گوییم انیمیشن دینی، دین را خیلی گسترده می‌بینیم. دین یعنی شیوه صحیح زندگی. ما حتی موضوعات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی داریم که می‌تواند دینی باشد یعنی منظور ما از انیمیشن دینی، طیف گسترده‌ای از موضوعات است که در دین وجود دارد. دین برای بازی و تربیت هم برنامه دارد. معنایش این است که تخصیص نمی‌خورد و محدود نمی‌شود که ارزش کاملا خاصی را القا کند که خارج از ارزش‌های قابل فهم برای دیگران باشد. نکته‌ی دیگر این است که مضامین دینی ما، اساسا مضامین اخلاقی و انسانی است؛ لذا نگران نیستیم که محدود شده‌ایم و برنامه‌های دینی تولید می‌کنیم که مخاطبی در بیرون نداشته باشد. چرا که همه‌ی اینها ارزش‌های عام است که در همه‌ی دنیا طرفدار دارد.

 
پنجشنبه 11 خرداد 1391
بازدیدها 2298
دیدگاه ها 0
امتیاز 2.9 از 5
اطلاعات مطلب :
کد مطلب: 98
حوزه: گفتگو
منبع : ایسنا


ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران: