امروز سه شنبه 25 مهر 1396  -  26 محرم 1439  -  17 اکتبر 2017

 


Print

گفتگو با خانم فاطمه نظری شاعر کودک و نوجوان

 

فاطمه ناظری از خیل شاعران جوان انقلاب اسلامی به شمار می آید. این بانوی شاعر علاوه بر شعر نوجوان، در عرصه شعر بزرگسال نیز حرف هایی شنیدنی دارد.
 
مجموعه «یک نفر برای یک نفر» اخیراً از او توسط نشر رسانه اردیبهشت منتشر شده است. گفت و گوی ما با ایشان را بخوانید.
 
 
فارس: لطفا خودتان را معرفی کنید.
 
فاطمه ناظری متولد خرداد 1354 در کرمانشاه هستم.
 
 
فارس: اولین شعر را کجا و چه زمانی گفتید.
 
من با لفظ اولین شعر موافق نیستم، چرا که قبل از آن یکسری زمزمه‌هایی است و یک زمانی می‌گذرد تا این زمزمه‌ها به شعر تبدیل شود. ولی اولین شعرهایی که خاطرم هست گفتم و قابل پذیرفتن بود را در سالهای سوم و چهارم دبیرستان سرودم، چون که قافیه و عروض را در آن سالها تقریبا یاد گرفته بودم.
 
 
فارس: پس رشته‌ی ادبیات و علوم انسانی خوانده‌اید؟
 
بله، در آن سالها یک استادی به نام آقای «یدالله عاطفی» داشتیم، که ایشان از شاعران خوب کرمانشاه هستند و چند کتاب از شهریار و شاعران دیگر را تصحیح کردند. خاطرم هست آقای عاطفی شعرهای ما را می‌گرفتند و از روی آنها به ما عروض و قافیه یاد می‌دادند. علاوه بر اینها در آن سالهای دبیرستان در کانون شعراء و نویسندگان شهر مان که زیر نظر آموزش و پرورش بود نیز شرکت می‌کردم که دبیر آن کانون آقای «محمد جواد محبت» بودند و از این طریق با آقای محبت آشنا شدم که در آن کانون ایشان کتابهایی را به ما معرفی می‌کردند.
 
 
فارس: شما در آن زمان شعر دو کاج آقای محبت را هم خوانده بودید؟
 
بله.
 
فارس: پس بیشترین کار شما از دوره‌ی دبیرستان شروع شد.
 
شانسی که در آن دوران آوردیم این بود که آقای عاطفی معلم ما بودند و کتابهای خیلی خوبی را به ما معرفی می‌کردند.
 
* پرسیدیم قیصر امین پور کتاب هم دارد یا نه؟
 
فارس: چه کتابهایی؟
 
کتاب‌های سهراب سپهری، و یا یک شعر از قیصر امین‌پور در کتاب‌های درسی‌مان بود و ما به ایشان گفتیم: آقای قیصر امین‌پور کتاب هم دارند یا نه؟ و آقای عاطفی در جلسات بعد کتاب‌های ایشان را برای ما کپی گرفتند و نمونه‌های شعر قیصر را برای ما آوردند. همچنین یک تک‌بیتی‌هایی می‌خواند و ما می‌رفتیم کتاب آن را پیدا می‌کردیم.
 
آقای محبت هم که در کانون شعراء و نویسندگان بودند، با ما یک رفتار شاعرانه داشت و وقتی ما به کانون می‌رفتیم، ما را تشویق می‌کرد که شعر بگوییم و این سالها به این صورت گذشت تا دیپلم و سپس لیسانس گرفتم و به عنوان مربی فرهنگی وارد کانون پرورش فکری کودک و نوجوان شدم. چون در کانون کتابخانه‌ی تخصصی کودک و نوجوان وجود داشت، من هم به سمت شعر کودک و نوجوان کشیده شدم.
 
فارس: بیشتر شعر چه افرادی را در این حوزه می‌خواندید؟
 
اولین شعرهایی که در این حوزه خواندم، شعرهای ناصر کشاورز بود و سپس شعر خانم شعبان‌نژاد، اسد‌الله شعبانی، افشین علاء و مصطفی رحماندوست و نمونه‌هایی از این قبیل را مطالعه کردم.
 
فارس: آیا شعر نوجوان هم گفته‌اید؟
 
بله، من اتفاقا یک مجموعه هم در این زمینه دارم که هنوز چاپ نشده است ولی بیشتر سعی می‌کردم کارهایم را در نشریات چاپ کنم.
 
 
 
فارس: چه نشریاتی؟
 
سروش کودک و نوجوان و کیهان بچه‌ها.
 
 
 
فارس: در چه سالهایی؟
 
فکر می‌کنم سال 1374.
 
 
* قیصر زیر یکی از شعرهایم چیزی نوشت
 
فارس: یعنی در سالهایی که قیصر امین پور سردبیر سروش نوجوان بود؟
 
بله، قیصر در آن زمان سردبیر سروش نوجوان بود و حتی زیر یکی از شعرهای من دست نوشته‌ای با عنوان "موفق باشید" درج کرده بودند و نوشته بودند که باز هم برای ما شعر بفرست؛ چون شعرهای شما خیلی قشنگ است، که این نوشته او برای من خیلی اهمیت داشت.
 
 
 
فارس: مجموعه‌ی «به قول پرستو»، «مثل چشمه مثل رود»، «ظهر روز دهم»، همه‌ی اینها برای قیصر است. این مجموعه‌ها را هم مطالعه می‌کردید؟
 
بله همه‌ی اینها جزء کتاب‌های بسیار خوب کانون بود که هم خودم استفاده می‌کردم و هم برای بچه‌ها می‌خواندم شان.
 
 
 
فارس: یا کتابهای آقای افشین اعلا؛ "یک سبد بوی بهار" ...
 
قلکت را بشکن
 
پولها را بردار
 
برو یک توپ بخر
 
که اگر شوت کنی گل بشود 
 
و شعری که برای امام(ره) گفتند و به نظر من بهترین شعری است که آقای علاء در مورد امام سروده‌اند.
 
 
 
فارس: در مورد آقای علاء بیشتر صحبت کنید.
 
آقای علاء را من ندیده بودمشان.
 
 
 
فارس: چونکه اهل نور هم هستند و مثل اینکه شما هم همسرتان اهل آنجا هستند.
 
من اطلاع نداشتم که ایشان بچه‌ی نور هستند و نمی‌دانستم که شمالی هستند، ولی حس و حالی که در شعرهایشان بود را خیلی می‌پسندیدم.
 
 
 
فارس: نظرتان در مورد خانم «طاهره صفار‌زاده» به عنوان یک الگوی زن شاعر مسلمان چیست؟
 
جزء کسانی هستند که کارهایشان چهارچوب دارد.
 
 
* ناصر کشاورز تفکرات جدیدی را وارد شعر کودک کرد
 
 
 
فارس: شما شعر کودک را وامدار همین افرادی بودید که نام بردید و یا نه، افراد دیگری هم بودند؟
 
کارهای ناصر کشاورزی روی شعر کودک خیلی تأثیر گذاشته و گویی آن را دگرگون کرده است. چرا که قبل از ناصر کشاورز مثلا در مرگ کلاغ‌ها به یک فکرهایی پرداخت که بچه‌ها به آنها فکر می‌کنند، ولی بزرگترها دوست ندارند که بچه‌ها به آنها فکر کنند و این تفکرات را وارد شعر کودک کرد که به نظر من کار بسیار ارزشمندی بود.
 
 
 
فارس: در فضای شعر کانون اگر صحبتی دارید بفرمایید. جواد محقق هم فکر کنم در این فضا کار می‌کنند.
 
بله، جواد محقق و حتی پسرشان هم در این فضا کار می‌کنند.
 
 
 
فارس: حامد محقق، که البته کاری از ایشان هنوز به چاپ نرسیده است؟
 
بله.
 
 
* بعضی ها اصلاً اعتقادی به شعر نوجوان ندارند
 
 
 
فارس: اگر در مورد فضای شعر کودک صحبتی دارید بفرمایید تا برویم سراغ بحث‌های دیگر.
 
در فضای شعر کودک فعلا روال خوبی داریم. ولی در جلساتی که با همکارانمان در تهران داشتیم، بعضی از آنها اصلا به شعر نوجوان اعتقاد ندارند و می‌گویند که ما اصلا شعری به عنوان شعر نوجوان نداریم!
 
 
 
فارس: چرا؟
 
خوب نظرشان این است. یعنی می‌گفتند که شعر یا کودک است یا بزرگسال. ولی خود من احساس می‌کنم که ما بین کودکی و بزرگسالی یک فضایی به نام نوجوانی وجود دارد که در رابطه با این دوران چیزهایی باید گفته شود. زیرا در این دوران فرد نه کودک است و نه بزرگسال!
 
به هر حال بهتر است که برای شعر در این دوران یک چهارچوبی گذاشته شود.
 
 
 
فارس: پیشنهاد شما چیست؟
 
متأسفانه برای چاپ این جور شعرها حمایت نمی‌شود.
 
 
 
فارس: چه کسانی حمایت نمی‌کنند؟
 
به هر حال وظیفه‌ی یک جاهایی مثل کانون پرورش فکری و آموزش و پرورش هست که اینها باید از سوی آنها حمایت و جهت‌دهی شود.
 
 
 
فارس: برویم سراغ زنان عرصه شعر، آیا کارهای خانم پروانه نجاتی را دیده‌اید؟ نظرتان راجع به اشعار ایشان چیست؟
 
کارهایشان را خوانده‌ام ولی زیاد در ذهنم باقی نمانده است.
 
فارس: زهره نارنجی؟
 
چند کار و شعر جدید از ایشان دیدم که نشان دهنده تفکر قشنگ او بود.
 
فارس: از شعر استان کرمانشاه خودتان با گرایش خانم‌ها بیشتر برایمان بگویید.
 
از خانم‌هایی که در استان ما شعر کار می‌کردند خانم خوش طبع، خانم درخشنده که قشنگ کار می‌کردند و در حال حاضر خانم قبادی. خانم مظفری هم هستند که خوب کار می‌کنند و یک خانم دیگر که شاعر بسیار خوبی هستند خانم "شهروز دانش پژوه" می‌باشد که دارای کارهای بسیار زیبا هستند و خیلی راحت و روان شعر می‌گویند.
 
 
* با رباعیات و غزل‌هایشان یک تحول زبانی در شعر کرمانشاه ایجاد کردند
 
 
فارس: پس شما شعر کرمانشاه، خصوصاً شعر خانم‌هایش را رو به پیشرفت می‌بینید؟
 
خانم‌های کرمانشاهی خوب شعر می‌گویند، ولی شاعران مردمی هم بودند که متأسفانه از کرمانشاه رفتند. مانند آقای بیژن ارژن، آقای سعید میرزایی که اینها واقعا با رباعیات و غزل‌هایشان یک تحول زبانی در شعر کرمانشاه ایجاد کرده بودند و خیلی افراد تحت تأثیر آنها شعر می‌گفتند.
 
فارس: شعرهای «استاد محبت»‌را چگونه می‌بینید؟
 
آقای محبت به انسان درس زندگی می‌دهد و من از شخصیت ایشان خیلی خوشم می‌آید و دارای شعرهای قشنگ و زیبایی نیز هستند و شعرهای ایشان یک موج در کشور ایجاد کرد. و برای شناختن شعرهای محبت باید اول شخصیتش را بشناسی. ایشان یک نعمت بزرگ برای ما در کرمانشاه هستند.
 
 
* نباید فقط کارهای بعضی از افراد خاص را مطرح کنند
 
 
فارس: اگر نکته یا مورد دیگری در ذهنتان باقی مانده و آن را نگفته‌اید، بفرمایید.
 
چقدر خوب است که حرکت‌های شعری در کشور منسجم شود و از سوی سازمانهای مختلف مورد حمایت قرار گیرد و به کارهای همه افراد بها دهند؛ نه اینکه کارهای بعضی از افراد خاصی را مطرح کنند.
 
 
 
فارس: در یک قسمتی که من از خانم زهره نارنجی سؤال کردم، کم سخن گفتید. از ایشان هم برای ما بیشتر بگویید.
 
زهره نارنجی دارای شخصیت خاصی است. او یک آدم حساس و به معنی واقعی شاعر است.
 
یک شاعر در دنیای امروز باید یکسری دلتنگی‌ها و مشقت‌ها را در زندگی خود بپذیرد. چرا که آنها با زندگی انسانهای امروز عجین شده اند و اگر بخواهند با حس و حال و هوای شاعرانه با آنها برخورد کنند، به خود و زندگی خود لطمه می‌زنند و آسیب می‌رسانند.
 
 
فارس: ممنون از اینکه وقت گذاشتید.
 
بنده هم سپاسگزارم.
دوشنبه 19 تير 1391
بازدیدها 2467
دیدگاه ها 0
امتیاز 2.9 از 5
اطلاعات مطلب :
کد مطلب: 129
حوزه: گفتگو
منبع : خبرگزاری فارس


ارسال نظر:
ارسال
نظرات کاربران: